Fritt Ord-konkurransen blir til Mitt frie ord
I år blir Fritt Ords ytringskonkurranse for vidaregåandeelevar arrangert for 11. gong. Konkurransen har hatt eitt nytt tema kvart år, men vil frå no ha ytringsfridom som det store hovudtemaet. I den nye drakta heiter konkurransen Mitt frie ord.
I dag er det mange unge som har høg terskel for å ytre seg offentleg. Men det å kunne ytre seg er eit stort privilegium: Du som samfunnsborgar får lov til å påverke, kanskje til og med endre politiske vedtak, seier Knut Olav Åmås, direktør i stiftinga Fritt Ord.
Johanne Fearnley, prosjektmedarbeidar i Fritt Ord, oppmodar lærarar til å få med elevane sine.
Sjølv om ein i utgangspunktet ikkje har noko ein ønskjer å skrive om, er ein kanskje nysgjerrig på premien som er 20 000 kroner og ein studietur til Strasbourg, seier Johanne Fearnley, prosjektmedarbeidar i Fritt Ord.
Sjølv var Fearnley ein av vinnarane i 2021 då ho skreiv eit essay med dikt om erfaringane sine etter terrorangrepa 22. juli ti år før.
– Det var heilt vilt å få lov å bli med til Strasbourg. Å få omvising i Menneskerettsdomstolen var berre fantastisk, seier ho.
Elevane eller lærarane kan velje form og sjanger
Elevane står fritt til å levere for eksempel tekst, teikneserie, film eller lyd – og også til å blande sjangrar.
– Det er viktig for oss at læraren, ikkje vi, legg rammer og planar. Læraren kjenner elevane best og står fritt til å avgrense form og tematikk, seier Fearnley.
– Å ta del her er ein trygg måte å bruke ytringsfridomen sin på. Her blir du tatt på alvor av ein fagjury, og når du først har tort å skrive ned noko du står for, er det mykje lettare å gjere det igjen seinare, seier Fearnley.
Klassen kan jobbe sammen
Åmås og Fearnley vil oppmode lærarar til å få med klassefellesskap.
– Mange unge vegrar seg for å ytre noko fordi dei ikkje stolar på at det dei meiner er verdt noko. Slik var det for meg også då eg var yngre.
Sjølv om eg begynte å jobbe som journalist allereie som femtenåring, var eg sikkert 30 år før eg våga å meine noko offentleg, seier Åmås.
Fearnley held fram:
– No lever vi i eit overvakingssamfunn der heile klassa di får vite det viss du legg ut noko. Dei tilbakemeldingane som kanskje er vondast å få, er frå klassekameratar som latterleggjer det du har sagt. Her trur vi at ressursane på nettsida kan leggje til rette for gode, konstruktive diskusjonar i klasserommet: Korleis ønskjer vi eigentleg å snakke saman?
Det er heller ikkje slik at ein er nøydd til å ha sterke meiningar for å bli med, understrekar dei.
– Det offentlege rommet er fullt av sterke meiningar. Det treng vi ikkje her. Det er mykje viktigare å nærme seg eit tema med nysgjerrigheit og tvil og å kunne vise begeistring viss ein verkeleg blir tent på noko, seier Åmås.
Artikkelen er ein kortversjon frå ein lengre i Norsklæreren 3-2025.
Les meir på Mitt Frie Ord
